กฎหมายไทยไม่ได้ให้ร้านริบเงินมัดจำของลูกค้าที่ไม่มาตามนัดโดยอัตโนมัติ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ใช้ผลแบบนี้ก็ต่อเมื่อร้านกับลูกค้าไม่ได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นเท่านั้น ธุรกิจที่รับจองคิวพร้อมเก็บมัดจำผ่านแชท สิ่งที่เขียนไว้ในข้อความยืนยันนัดจึงเป็นตัวตัดสินจริงว่าริบได้หรือไม่ ไม่ใช่กฎทั่วไปที่จำกันต่อๆมา
มาตรา 377-378 พูดเรื่องมัดจำไว้ว่าอย่างไร
มาตรา 377 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ กำหนดว่าเมื่อเข้าทำสัญญาแล้วมีการให้มัดจำกันไว้ มัดจำนั้นถือเป็นพยานหลักฐานว่าสัญญาเกิดขึ้นแล้ว และเป็นประกันว่าจะปฏิบัติตามสัญญานั้นด้วย (มาตรา 377) ส่วนมาตรา 378 กำหนดผลลัพธ์แบบ default ที่ใช้เมื่อสองฝ่าย “มิได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น” เท่านั้น คือ คืนมัดจำหรือตัดเป็นค่าชำระหนี้เมื่อนัดนั้นเกิดขึ้นจริง ริบมัดจำได้ถ้าลูกค้าเป็นฝ่ายผิดที่ทำให้นัดไม่เกิดขึ้น เช่น ไม่มาตามนัดโดยไม่แจ้งล่วงหน้า และต้องคืนมัดจำถ้าร้านเป็นฝ่ายผิดเอง เช่น ปิดร้านกะทันหันหรือพนักงานที่นัดไว้ไม่มา (มาตรา 378)
กฎนี้ใช้กับนัดเดี่ยว ไม่ใช่คอร์สที่ขายล่วงหน้า
กฎ default ข้อนี้พูดถึงมัดจำของนัดเดียวเท่านั้น เช่น ตัดผม ทำเล็บ ทำเฟเชียล หรือนัดตรวจที่คลินิก ไม่ใช่กฎสำหรับคอร์สความงามหรือสปาที่ขายล่วงหน้าเป็นแพ็กเกจหลายครั้ง ซึ่งไทยจัดเป็นธุรกิจควบคุมสัญญาตั้งแต่ปี 2569 และมีเดดไลน์คืนเงินของตัวเอง (บทความเรื่องกฎคืนเงินคอร์สความงาม) และก็เป็นคนละเรื่องกับมัดจำพรีออเดอร์สินค้า ที่ลูกค้ารอสินค้าเข้า ไม่ใช่รอคิวเวลา (ระบบมัดจำพรีออเดอร์) สามเรื่องนี้ปนกันง่ายมาก และเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้แจ้งเดดไลน์ผิดกับลูกค้า
ตั้งค่าใน 1CS
เปิดความสามารถ “จองคิว” จากหน้า AI > AI เจ้าหน้าที่ ที่รายการ “เปิดใช้งานความสามารถ” ก่อน แล้วค่อยตั้งเงื่อนไขมัดจำและการยกเลิกก่อนรับจองจริงรายแรก ไปที่ ธุรกิจ > ข้อมูลร้าน แท็บ “Hours & Booking” จะเจอช่อง “Cancellation window (hours)” ค่าเริ่มต้นคือ 2 ชั่วโมง นี่คือจุดที่ลูกค้าจะเลื่อนหรือยกเลิกนัดเองไม่ได้แล้ว ทุกนัดที่จองผ่านแชทจะมีข้อความเตือนอัตโนมัติ 2 รอบ คือ 24 ชั่วโมง และ 2 ชั่วโมงก่อนนัด พร้อมปุ่ม ”✅ ไปแน่นอน” และ ”📅 ขอเลื่อนนัด” ให้ลูกค้ากดตอบได้ทันที
ไม่มีขั้นตอนไหนที่ระบบตั้ง No-show ให้เอง ที่ปฏิทิน (ธุรกิจ > จองคิว แท็บ “ปฏิทิน”) ต้องเปิดรายละเอียดนัด (Booking Detail) แล้วกดปุ่ม “No-show” ด้วยตัวเอง การกดปุ่มนี้คือจังหวะที่ทีมต้องตัดสินเรื่องมัดจำไปพร้อมกัน อ่านขั้นตอนเต็มได้ที่ ให้ AI รับจองคิวในแชต
ข้อความยืนยันนัดที่พูดเรื่องมัดจำไว้ก่อน
เพราะมาตรา 378 ใช้กฎ default ก็ต่อเมื่อ “ไม่ได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น” ข้อความยืนยันนัดที่พูดเรื่องมัดจำชัดเจนตั้งแต่ต้น จึงเป็นสิ่งที่ปกป้องร้านจริง ไม่ใช่ตัวบทกฎหมายเพียงอย่างเดียว ปรับจำนวนชั่วโมงให้ตรงกับ Cancellation window ที่ตั้งไว้ใน 1CS เอง ไม่ใช่ตัวเลขตายตัวที่ทุกร้านต้องใช้เหมือนกัน:
ยืนยันนัด [ชื่อบริการ] วันที่ [วันที่] เวลา [เวลา] นะคะ/ครับ ร้านกันคิวให้ด้วยมัดจำ [จำนวน] บาท ถ้าต้องการเลื่อนหรือยกเลิก แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย [X ชั่วโมง] ก่อนนัดนะคะ/ครับ หลังจากนั้น หรือถ้าไม่มาตามนัด ทางร้านขอสงวนสิทธิ์ไม่คืนมัดจำค่ะ/ครับ แล้วพบกันนะคะ/ครับ [ชื่อลูกค้า]
ส่งข้อความนี้ทันทีที่จองผ่านแชทเสร็จ ไม่ใช่รอให้ถึงข้อความเตือนก่อนนัด เพราะพอถึงรอบเตือน 24 ชั่วโมง เงื่อนไขมัดจำต้องเป็นสิ่งที่ลูกค้าตกลงไปแล้ว ไม่ใช่เพิ่งมาบอกกันตอนนั้น
