โพสต์รูปสินค้าแบบไม่มีราคา แล้วแคปชันบอกว่า “ทักแชทมาเลยค่ะ สอบถามราคา” ไม่ใช่แค่สไตล์ขายของแบบเดิมที่ล้าสมัยแล้ว แต่ตั้งแต่ปี 2563 การทำแบบนี้ผิดกฎหมายไทยฉบับหนึ่งโดยเฉพาะ ปรับได้สูงสุด 10,000 บาท บทความนี้สรุปว่ากฎฉบับนี้บังคับอะไรจริง ๆ และวิธีโชว์ราคาในแชทโดยไม่ต้องพิมพ์เพิ่ม
กฎที่อยู่หลังคำว่า “ทักแชทถามราคา”
พฤติกรรมไม่ติดราคาแล้วให้ลูกค้าทักมาถามมาจาก ประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 70 พ.ศ. 2563 ที่ออกตามมาตรา 9 (5) และมาตรา 28 ของพระราชบัญญัติว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 ครอบคลุมผู้ขายสินค้าหรือบริการ “ผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์หรือออนไลน์” ซึ่งกรมการค้าภายใน (คค.) ระบุว่ารวมถึง Facebook, Instagram, LINE และเว็บไซต์ของร้านเอง ไม่ใช่แค่มาร์เก็ตเพลสเท่านั้น
กฎนี้ไม่ได้เพ่งเล็งที่สไตล์การไลฟ์ขายของหรือน้ำเสียงในแชท แต่เพ่งเล็งที่จังหวะที่โพสต์ขึ้นแบบไม่มีตัวเลขราคาเลย แล้วแคปชันบอกให้ลูกค้าทักมาถามเอง — ซึ่งเป็นจังหวะที่เปลี่ยนคนที่กำลังเทียบราคาให้ต้องรอแอดมินตอบก่อนถึงจะตัดสินใจอะไรได้
กฎบังคับอะไรจริง ๆ และฝ่าฝืนแล้วเสียอะไร
สามข้อในประกาศที่กระทบร้านขายของในแชทตรง ๆ คือ ข้อ 4 กำหนดให้แสดงราคาและรายละเอียดสินค้าหรือบริการ “ในลักษณะที่ชัดเจน ครบถ้วน เปิดเผย สามารถอ่านได้โดยง่าย” ไม่ใช่ให้ถามเอาเอง ข้อ 5 กำหนดให้แสดงค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม รวมค่าจัดส่ง ควบคู่ไปกับราคา ไม่ใช่มาบอกทีหลังตอนลูกค้าตกลงซื้อไปแล้ว และข้อ 6 กำหนดให้ราคาที่เก็บจริงต้องตรงกับราคาที่แสดงไว้ ร้านจะคิดถูกกว่าที่แสดงได้ แต่คิดแพงกว่าไม่ได้
กรมการค้าภายในระบุต่อสื่อว่าร้านที่โพสต์ขายแบบไม่บอกราคาแล้วให้ลูกค้าทักแชทถามเองมีความผิด ปรับได้สูงสุด 10,000 บาท และผู้แจ้งเบาะแสมีสิทธิได้รับส่วนแบ่งจากค่าปรับ 25% ตัวเลขส่วนแบ่งนี้เองที่ทำให้พฤติกรรมเล็ก ๆ อย่างนี้กลายเป็นความเสี่ยงจริง ไม่ใช่แค่ความเสี่ยงในทางทฤษฎี
ตั้งค่าใน 1CS
1CS ยื่นราคาให้กรมการค้าภายในแทนร้านไม่ได้ แต่ทำให้ “โพสต์แบบไม่มีราคา” เป็นข้อยกเว้น ไม่ใช่ค่าเริ่มต้นได้ ไปที่ ธุรกิจ > ขายสินค้า แล้วเพิ่มสินค้าแต่ละตัวพร้อมชื่อ รูป และราคา (ใส่ ราคาโปรโมชั่น ด้วยถ้ามีโปรอยู่) ในแคตตาล็อก ราคานี้คือราคาที่ AI จะตอบทันทีที่มีคนถาม ไม่ใช่ราคาที่ “แอดมินจำได้ว่าเท่าไหร่”
เปิดสวิตช์ “ส่งการ์ดสินค้าแบบรูปภาพ” ในหน้าเดียวกัน เพื่อให้ LINE, Messenger และเว็บแชตของร้านส่งสินค้าเป็นการ์ดพร้อมราคาแทนแคปชันที่ไม่มีราคา จากนั้นตั้งช่อง Delivery fee (THB) ที่ ธุรกิจ > ข้อมูลร้าน > แท็บ Payment & Delivery ถ้าเว้นว่างไว้ระบบจะส่งบิลไม่ได้เลย ซึ่งกลายเป็นตัวช่วยกันไม่ให้เผลอแจ้งยอดที่ลืมค่าส่ง พอพร้อมขายจริงก็เปิดแท็บ Bill ในแชตนั้นแล้วส่งบิล ยอดในบิลจะถูกล็อกไว้ ลูกค้าเห็นเท่าไหร่ก็จ่ายเท่านั้น ตรงกับข้อ 6 ของประกาศโดยอัตโนมัติ ดูขั้นตอนเต็มได้ที่ ขายและออกบิลในแชต ในศูนย์ช่วยเหลือ
แคปชันที่เอาไปใช้ได้วันนี้
เปลี่ยนแคปชัน “ทักแชทถามราคา” เป็นแบบนี้ ที่บอกตัวเลขครบ ไม่เหลือให้ต้องถามอะไรอีก
[ชื่อสินค้า] ราคา [ราคา] บาท ค่าส่ง [ค่าส่ง] บาท [ส่งฟรีเมื่อซื้อครบ [ยอด] บาท ถ้ามีโปรนี้] มีสินค้าพร้อมส่ง: [มี/หมด] พิมพ์ “[คำสั่งซื้อ]” เพื่อสั่งซื้อ หรือกดที่การ์ดสินค้าด้านบนได้เลย
อ่านแล้วเหมือนโพสต์ขายของปกติ ไม่ใช่คำเตือนทางกฎหมาย แต่ปิดช่องว่างที่ประกาศฉบับที่ 70 เขียนไว้ตรงเป๊ะ คือไม่มีราคา ไม่มีรายละเอียด แล้วให้ลูกค้าต้องถามเอง
นี่คือสิ่งที่บทความทั่วไปแนว “โพสต์ราคาให้ชัดเจนนะ เป็นวิธีขายที่ดี” ไม่ได้พูดถึง นั่นคือกฎหมายระบุค่าปรับไว้ชัด ระบุส่วนแบ่งให้ผู้แจ้งเบาะแสไว้ชัด และระบุช่องทางที่ครอบคลุมไว้ชัด ส่วนร้านก็ทำตามได้ด้วยการ์ดสินค้าที่มีราคาติดอยู่ใบเดียว กับบิลที่ส่งไม่ได้ถ้าลืมค่าส่ง
ส่วนขั้นตอนตรวจสลิปหลังลูกค้าโอนเงิน ดูได้ที่ เช็กลิสต์ตรวจสลิปก่อนแพ็กของ และเรื่องจำนวนการ์ดสินค้าที่ควรส่งต่อข้อความ ดูได้ที่ ขีดจำกัดการ์ดสินค้าบน LINE
